سه خصلت مهم رنگ

در فرایندهای فتوگرافی (عکاسی، فیلمبرداری و تصویربرداری) رنگ ها به دو گروه تقسیم می شوند:
الف- رنگ های اولیه یا اصلی (Primary colors): از آنجایی که سه رنگ قرمز(R )، آبی(B) و سبز(G) کاملا خالص بوده، از ترکیب برابر آنها سفید بدست می آید به این سه رنگ ، رنگ های اولیه یا اصلی می گویند و ضمنا  چون از ترکیب نابرابر آنها تمام رنگ های دیگر حاصل می شود به این سه رنگ ، رنگ های ترکیبی (Additive colors) نیز گفته می شود(تصویر ۰۱).
ب- رنگ های ثانویه (Secondary colors): از ترکیب دو به دو و برابر رنگ های اصلی، رنگ های ثانویه بدست می آیند. ازترکیب برابر قرمز و آبی، رنگ Magenta (سرخابی یا ارغوانی)؛ از ترکیب برابر سبز و آبی، رنگ Cyan (فیروزه ای یا سبز-آبی) و از ترکیب برابر قرمز و سبز، رنگ Yellow(زرد) حاصل می شود.بنابراین سه رنگ ماژنتا (M)، سیان(C)  و زرد(Y) را رنگ های ثانویه می نامند. ترکیب برابر این سه رنگ سیاه تولید می کند.درواقع هر کدام از این سه رنگ با حذف یکی از سه رنگ اصلی از سفید بدست می آید به عنوان مثال اگر از سفید رنگ سبز را کم کنیم ماژنتا بدست می آید از این رو به سه رنگ ثانویه، رنگ های تفریقی (Subtractive colors) نیز می گویند(تصویر ۰۲).
طیف گسترده و متنوع رنگ ها از ترکیب های مختلف این شش رنگ حاصل می شود. هر رنگ چه اصلی باشد و چه ثانویه و چه سایر رنگ ها که از ترکیب مختلف اینها حاصل می شود دارای سه خصلت مهم است:
۱-    Hue (رنگمایه) : Hue به طول موج رنگ اشاره دارد و نام رنگ به واسطه Hue تعریف می شود. به عنوان مثال طول موج ۷۰۰ نانومتر را رنگ «قرمز» می نامند در این مثال واژه قرمز بیانگر Hue رنگ مورد نظر است. در تصویر ۰۳ در کنار سفید و سیاه چندین رنگمایه مختلف را شاهد هستیم.
۲-    Saturation(میزان اشباع رنگ) : میزان ترکیب رنگ مورد نظر با «سفید» را میزان اشباع آن رنگ می گویند. هرقدر رنگ بیشتر با سفید ترکیب شود اشباع آن کاهش می یابد. فرض کنید که در اتاقی بر روی دیوار لکه قرمز رنگ غلیظی وجود دارد اگر در این اتاق لامپ سفید رنگی را روشن کنیم تابیدن نور سفید به لکه قرمز باعث کاهش میزان اشباع آن می شود. اگر رنگی تمامی اشباع خود را از دست دهد تبدیل به سفید می شود. برای Saturation معادل دیگری به نام Chroma (فام) نیز وجو دارد. در تصویر ۰۴ یک رنگمایه با درجات اشباع مختلف دیده می شود.
۳-    Value(ارزش) : مقدار نوری که از رنگ منعکس می شود را ارزش آن رنگ می نامند. به عنوان مثال دو لامپ ۵۰ و ۱۰۰ وات را در نظر بگیرید که هر دو دقیقا طول موج ۷۰۰ نانومتر یعنی رنگ قرمز تولید می کنند هرچند این دو منبع Hue مشابهی دارند اما از حیث Value متفاوت هستند. در این مثال رنگ لامپ ۱۰۰ وات Value بیشتری دارد. به عبارت دیگر Value به میزان روشنایی(Lightness) یا تیرگی(Darkness) رنگ اشاره دارد. اصطلاحاتی نظیر «قرمز روشن » یا «قرمز تیره» و امثال آن که در گفتار عامیانه استفاده می شود به ارزش های متفاوت یک رنگ اشاره دارد. اگر در یک رنگ Value به طور کامل کاهش یابد به «سیاه» می رسیم. ارزش های روشن هر رنگ را اصطلاحا Tint و ارزش های تیره آن را  Shadeمی نامند.در تصویر ۰۵ ارزش های متفاوت یک رنگ را شاهد هستیم. برای Valueچندین اصطلاح معادل وجود دارد:
–    Intensity (شدت رنگ)
–    Lightness (درخشش رنگ)
–    Brightness (روشنایی رنگ)
–    Luminance (میزان نور بازتابیده از رنگ)
در تصویر ۰۶ مقادیر متفاوت Saturation و Value یک رنگ خاص را مشاهده می کنیم.
۰۱-۰۱ ۰۲-۰۱ ۰۳-۰۱ ۰۴-۰۱ ۰۵-۰۱ ۰۶-۰۱
منابع:
–    عکاسی رنگی، داریوش گل گلاب، انتشارات داریوش، ۱۳۶۱
–    فرهنگ عکاسی، اسماعیل عباسی، انتشارات سروش،۱۳۸۵
–    www.cdesign8.com

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *